Wysokość podatków
Osoba która myśli o przeprowadzce do Norwegii może oczekiwać, że na miejscu dostanie wyższą pensję i lepsze produkty oraz usługi, ale odbędzie się to kosztem wyższych cen i płaconych podatków. Zagadnienie, to zapewne nie daje spać wielu życiowym filozofom, ale żeby ułatwić im choć trochę to zadanie, to przynajmniej pewne części z tego zagadnienia można i warto przeliczyć. Najsampierw, przed podliczeniem kosztów życia, należy przeliczyć ile pieniędzy z wypłaty zostanie nam na koncie po odliczeniu podatków i składek na ubezpieczenie społeczne. Wysokość tych składek różni się w zależności od formy zatrudnienia. Można pracować na umowę o pracę, albo prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą, która w Polsce ma aż trzy, możliwe formy opodatkowania. Wybór najkorzystniejszej formy leży w interesie przedsiębiorcy. Ciężko sobie wyobrazić, żeby można było zgadnąć, która forma jest najkorzystniejsza. Możliwe, że niektóre formy są korzystniejsze, albo mniej korzystne, w zależności od różnych warunków w jakich prowadzona jest działalność. Tutaj zastanówmy się jak prezentuje się wysokość podatków i ubezpieczeń społecznych dla różnych form zatrudnienia, czyli jaka jest różnica między wartością brutto, a netto otrzymywanego wynagrodzenia. Mniejsze wartości oznaczają, że państwo potrąca mniej pieniędzy z wypłaty i więcej zostaje na koncie. Dla danego poziomu wynagrodzenia warto zastanowić się gdzie i na jakich zasadach pracownik zachowa najwyższą wypłatę.
Mniej kontra więcej
Jak już zostało wspomniane Polska oferuje kilka możliwych wariantów w jakich osoba pracująca może dostarczać owoców swojej pracy. Tutaj zostaną omówione 4 z nich:
Umowa o pracę
Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDK) na zasadach ogólnych (bez dodatkowych odliczeń)
JDK z podatkiem liniowym (bez dodatkowych odliczeń)
JDK z ryczałtem 12%
W Norwegii system jest znacznie prostszy. Jednoosobowa działalność gospodarcza udostępnia do wyboru tylko jedną formę opodatkowania i przypomina ona wariant na zasadach ogólnych w Polsce. Podsumowując, w Norwegii dostępne są:
Umowa o pracę
Jednoosobowa działalność gospodarcza (bez dodatkowych odliczeń)
Kredyt hipoteczny a podatki
Porównując powyższe przypadki bez żadnych odliczeń podatkowych, można by stwierdzić, gdzie w wariancie podstawowym, płacone podatki są najmniejsze. W Norwegii istnieje jednak możliwość odliczeń części odsetkowych każdego kredytu i w przypadku kredytu hipotecznego może to dać potężne oszczędności rzędu nawet kilku tysięcy koron miesięcznie. Dla celów poglądowych taki wariant także został tutaj uwzględniony. Obejmuje on maksymalny możliwy kredyt hipoteczny dla danego poziomu zarobków. W Norwegii reguła jest bardzo prosta. Najwyższy możliwy kredyt jaki może mieć dana osoba, to pięciokrotność rocznych zarobków. Osoba, która zarabia 1 mln koron rocznie może wziąć 5 mln kredytu. Mając taki kredyt, w ciągu roku, będą spłacane odsetki. W pierwszym roku te odsetki będą największe, nawet 3/4 całej miesięcznej raty. Na koniec roku, te odsetki można zsumować i odjąć od dochodu przed obliczeniem podatku. Kredyt taki powinien być także uwzględniony na Karcie Podatkowej, dzięki czemu dodatkowymi pieniędzmi będziemy mogli cieszyć się już po każdej wypłacie, a nie dopiero na koniec roku. Dla wersji tabelarycznej, dostaniemy wtedy specjalny numer tabeli, który uwzględni należne odsetki np. tabela 8200 będzie mówiła, że dana osoba w ciągu roku musi spłacić 200 tys. koron odsetek i przez to naliczany podatek będzie odpowiednio niższy. W tym przykładzie został tylko uwzględniony pierwszy rok spłacania takiego kredytu, kiedy to części odsetkowe są największe.
Co mówi wykres?
Poniższy wykres przedstawia już wyliczone wartości naliczonych podatków i składek na ubezpieczenie społeczne w koronach norweskich dla danego poziomu przychodu. Im niższe wartości, tym niższy podatek do zapłacenia i tym więcej pieniędzy zostanie na koncie. Przychód dla wariantów w Polsce został najpierw przeliczony po kursie nok : pln = 0.36. Potem, dla jego wartości w złotówkach, został wyliczony należny podatek, a na koniec wartość tego podatku jeszcze raz została przeliczona na korony. Dzięki temu wartości z obu krajów mogły zostać pokazane na jednym wykresie. Należy pamiętać, że wyliczone wartości dla polskich wariantów są silnie zależne od wybranego kursu wymiany walut. Kurs 0.36 był w miarę stabilny dla 2025 roku, więc można się na nim tutaj opierać. Należy też pamiętać, że stawki podatków i składek mogą zmieniać się co roku. W Norwegii to częsta praktyka i dla innych lat poniższy wykres może być już nieadekwatny.
Analiza opłacalności
Skupiając się jednak tylko na sytuacji z 2025, to widać, że stawki podatków w Norwegii (czerwona linia) są mniejsza dla dochodów poniżej 600 tys nok (216 tys pln) rocznie. To dość wysoki poziom zarobków. W przypadku wersji z naliczonymi odsetkami kredytu hipotecznego (fioletowa linia) sytuacja ta utrzymuje się do poziomu około 800 tys nok (288 tys pln). Dla wyższych wartości jednoosobowa działalność gospodarcza z ryczałtem w Polsce prezentuje się najlepiej. Także mit o wysokich podatkach, przynajmniej tych potrącanych bezpośrednio z pensji, można chyba uznać za obalony. Oczywiście mając więcej pieniędzy na koncie, nie znaczy, że będziemy za to w stanie więcej kupić. Wyższe ceny produktów mogą skutecznie osłabić naszą moc nabywczą. Zapewne będzie to zależało od rodzaju i ilości produktów oraz usług jakie dana osoba nabywa. Także może się okazać, że mimo mniejszego podatku w Norwegii i tak nie będziemy w stanie kupić tylu produktów co w Polsce. A może wynika z tego, że lepiej jest zarabiać pieniądze w Norwegii i wydawać je w Polsce?